Poemas neste tema
Sociedade e Mundo
Estêvão da Guarda
Meu Dano Fiz Por Tal Juiz Pedir
Meu dano fiz por tal juiz pedir
qual mi a reínha, madre del-rei, deu
- um cavaleiro oficial seu -
pois me nom val d'ante tal juiz ir;
ca se vou i e lev'o meu vogado,
sempre me diz que está embargado,
de tal guisa que me nom pod'oir.
Por tal juiz nunca jamais será
desembargad'este preito que hei,
nem a reínha nem seu filh'el-rei,
pero lhe mandem, nunca m'oirá;
ca já me disse que me nom compria
d'ir per d'ant'el, pois m'oir nom podia,
mentr'embargad'estever com'está.
Mais a reínha, pois que certa for
de qual juiz ena sa casa tem,
terrá por razom - esto sei eu bem -
de põer i outro juiz melhor;
e assi poss'eu haver meu dereito,
pois que d'i for este juiz tolheito
e me derem qualquer outr'oídor.
qual mi a reínha, madre del-rei, deu
- um cavaleiro oficial seu -
pois me nom val d'ante tal juiz ir;
ca se vou i e lev'o meu vogado,
sempre me diz que está embargado,
de tal guisa que me nom pod'oir.
Por tal juiz nunca jamais será
desembargad'este preito que hei,
nem a reínha nem seu filh'el-rei,
pero lhe mandem, nunca m'oirá;
ca já me disse que me nom compria
d'ir per d'ant'el, pois m'oir nom podia,
mentr'embargad'estever com'está.
Mais a reínha, pois que certa for
de qual juiz ena sa casa tem,
terrá por razom - esto sei eu bem -
de põer i outro juiz melhor;
e assi poss'eu haver meu dereito,
pois que d'i for este juiz tolheito
e me derem qualquer outr'oídor.
609
Estêvão da Guarda
Já Martim Vaasques da Estrologia
Já Martim Vaasques da estrologia
perdeu feúza, polo grand'engano
dos planetas, per que veo a dano
em que tam muito ante s'atrevia:
ca o fezerom sem prol ordinhar
por egreja que lhe nom querem dar
e per que lh'é defes'a jograria.
E per [que] esto, per que ant'el vivia,
lh'é defeso, des que foi ordinhado,
oimais se tem el por desasperado
da prol do mester e da clerezia:
e as planetas o tornaram fol,
sem egreja nem capela de prol
e sem o mester per que guarecia.
E já de grado el renunçaria
sas ordĩins, per quant'eu hei apreso,
por lhe nom seer seu mester defeso
nem er ficar em tanta peioria,
como ficar por devaneador
coroado e, o que é peor,
perder a prol do mester que havia.
E na coroa, que rapar queria,
leixa crecer a cient'o cabelo
e a vezes a cobre com capelo,
o que ant'el mui d'anvidos faria;
mais del: quand'el a 'sperança perdeu
das planetas, des i log'entendeu
que per coroa prol nom tiraria.
E no seu livro, per que aprendeu
astrologia, log'i prometeu
que nunca per el mais estudaria.
perdeu feúza, polo grand'engano
dos planetas, per que veo a dano
em que tam muito ante s'atrevia:
ca o fezerom sem prol ordinhar
por egreja que lhe nom querem dar
e per que lh'é defes'a jograria.
E per [que] esto, per que ant'el vivia,
lh'é defeso, des que foi ordinhado,
oimais se tem el por desasperado
da prol do mester e da clerezia:
e as planetas o tornaram fol,
sem egreja nem capela de prol
e sem o mester per que guarecia.
E já de grado el renunçaria
sas ordĩins, per quant'eu hei apreso,
por lhe nom seer seu mester defeso
nem er ficar em tanta peioria,
como ficar por devaneador
coroado e, o que é peor,
perder a prol do mester que havia.
E na coroa, que rapar queria,
leixa crecer a cient'o cabelo
e a vezes a cobre com capelo,
o que ant'el mui d'anvidos faria;
mais del: quand'el a 'sperança perdeu
das planetas, des i log'entendeu
que per coroa prol nom tiraria.
E no seu livro, per que aprendeu
astrologia, log'i prometeu
que nunca per el mais estudaria.
492
Estêvão da Guarda
Já Martim Vaasques da Estrologia
Já Martim Vaasques da estrologia
perdeu feúza, polo grand'engano
dos planetas, per que veo a dano
em que tam muito ante s'atrevia:
ca o fezerom sem prol ordinhar
por egreja que lhe nom querem dar
e per que lh'é defes'a jograria.
E per [que] esto, per que ant'el vivia,
lh'é defeso, des que foi ordinhado,
oimais se tem el por desasperado
da prol do mester e da clerezia:
e as planetas o tornaram fol,
sem egreja nem capela de prol
e sem o mester per que guarecia.
E já de grado el renunçaria
sas ordĩins, per quant'eu hei apreso,
por lhe nom seer seu mester defeso
nem er ficar em tanta peioria,
como ficar por devaneador
coroado e, o que é peor,
perder a prol do mester que havia.
E na coroa, que rapar queria,
leixa crecer a cient'o cabelo
e a vezes a cobre com capelo,
o que ant'el mui d'anvidos faria;
mais del: quand'el a 'sperança perdeu
das planetas, des i log'entendeu
que per coroa prol nom tiraria.
E no seu livro, per que aprendeu
astrologia, log'i prometeu
que nunca per el mais estudaria.
perdeu feúza, polo grand'engano
dos planetas, per que veo a dano
em que tam muito ante s'atrevia:
ca o fezerom sem prol ordinhar
por egreja que lhe nom querem dar
e per que lh'é defes'a jograria.
E per [que] esto, per que ant'el vivia,
lh'é defeso, des que foi ordinhado,
oimais se tem el por desasperado
da prol do mester e da clerezia:
e as planetas o tornaram fol,
sem egreja nem capela de prol
e sem o mester per que guarecia.
E já de grado el renunçaria
sas ordĩins, per quant'eu hei apreso,
por lhe nom seer seu mester defeso
nem er ficar em tanta peioria,
como ficar por devaneador
coroado e, o que é peor,
perder a prol do mester que havia.
E na coroa, que rapar queria,
leixa crecer a cient'o cabelo
e a vezes a cobre com capelo,
o que ant'el mui d'anvidos faria;
mais del: quand'el a 'sperança perdeu
das planetas, des i log'entendeu
que per coroa prol nom tiraria.
E no seu livro, per que aprendeu
astrologia, log'i prometeu
que nunca per el mais estudaria.
492
D. Dinis
Ou É Meliom Garcia Queixoso
Ou é Meliom Garcia queixoso
ou nom faz come home de parage
escontra duas meninhas que trage,
contra que[m] nom cata bem nem fremoso:
ca lhas vej'eu trager, bem des antano
ambas vestidas de mui mao pano,
nunca mais feo vi nem mais lixoso.
Andam ant'el chorando mil vegadas,
por muito mal que ham com el levado;
[e] el, come home desmesurado
contra elas, que andam mui coitadas,
nom cata rem do que catar devia;
e poilas [el] tem sigo noit'e dia,
seu mal é tragê-las mal lazeradas.
E pois el sa fazenda tam mal cata
contra elas, que faz viver tal vida,
que nem del nem d'outrem nom ha[m] guarida,
eu nom lho tenho por bõa barata
de as trager como trag', em concelho,
chorosas e minguadas de conselho,
ca Demo lev'a prol que xi lh'en ata.
ou nom faz come home de parage
escontra duas meninhas que trage,
contra que[m] nom cata bem nem fremoso:
ca lhas vej'eu trager, bem des antano
ambas vestidas de mui mao pano,
nunca mais feo vi nem mais lixoso.
Andam ant'el chorando mil vegadas,
por muito mal que ham com el levado;
[e] el, come home desmesurado
contra elas, que andam mui coitadas,
nom cata rem do que catar devia;
e poilas [el] tem sigo noit'e dia,
seu mal é tragê-las mal lazeradas.
E pois el sa fazenda tam mal cata
contra elas, que faz viver tal vida,
que nem del nem d'outrem nom ha[m] guarida,
eu nom lho tenho por bõa barata
de as trager como trag', em concelho,
chorosas e minguadas de conselho,
ca Demo lev'a prol que xi lh'en ata.
691
D. Dinis
Ou É Meliom Garcia Queixoso
Ou é Meliom Garcia queixoso
ou nom faz come home de parage
escontra duas meninhas que trage,
contra que[m] nom cata bem nem fremoso:
ca lhas vej'eu trager, bem des antano
ambas vestidas de mui mao pano,
nunca mais feo vi nem mais lixoso.
Andam ant'el chorando mil vegadas,
por muito mal que ham com el levado;
[e] el, come home desmesurado
contra elas, que andam mui coitadas,
nom cata rem do que catar devia;
e poilas [el] tem sigo noit'e dia,
seu mal é tragê-las mal lazeradas.
E pois el sa fazenda tam mal cata
contra elas, que faz viver tal vida,
que nem del nem d'outrem nom ha[m] guarida,
eu nom lho tenho por bõa barata
de as trager como trag', em concelho,
chorosas e minguadas de conselho,
ca Demo lev'a prol que xi lh'en ata.
ou nom faz come home de parage
escontra duas meninhas que trage,
contra que[m] nom cata bem nem fremoso:
ca lhas vej'eu trager, bem des antano
ambas vestidas de mui mao pano,
nunca mais feo vi nem mais lixoso.
Andam ant'el chorando mil vegadas,
por muito mal que ham com el levado;
[e] el, come home desmesurado
contra elas, que andam mui coitadas,
nom cata rem do que catar devia;
e poilas [el] tem sigo noit'e dia,
seu mal é tragê-las mal lazeradas.
E pois el sa fazenda tam mal cata
contra elas, que faz viver tal vida,
que nem del nem d'outrem nom ha[m] guarida,
eu nom lho tenho por bõa barata
de as trager como trag', em concelho,
chorosas e minguadas de conselho,
ca Demo lev'a prol que xi lh'en ata.
691
Estêvão da Guarda
Com'aveo a Merlim de Morrer
Com'aveo a Merlim de morrer
per seu gram saber que el foi mostrar
a tal molher, que o soub'enganar,
per essa guisa se foi confonder
Martim Vasquez, per quanto lh'eu oí:
que o tem mort'ũa molher assi,
a que mostrou, por seu mal, seu saber.
E tal coita diz que lhe faz sofrer
no coraçom, que se quer afogar:
nem er pode, u a nom vir, durar;
em torna d'i, o faz esmorecer
e, per saber que lh'el mostrou, o tem
tam coitado, que a morrer convém
de mort'estrãia que há padecer.
E, o que lh'é mais grave de temer,
per aquelo que lh'el foi ensinar,
diz que sabe que o pod'ensarrar
em tal logar u convém d'atender
atal morte de qual morreu Merlim,
u dará vozes, fazendo sa fim,
ca nom pod'el tal mort'estraecer.
per seu gram saber que el foi mostrar
a tal molher, que o soub'enganar,
per essa guisa se foi confonder
Martim Vasquez, per quanto lh'eu oí:
que o tem mort'ũa molher assi,
a que mostrou, por seu mal, seu saber.
E tal coita diz que lhe faz sofrer
no coraçom, que se quer afogar:
nem er pode, u a nom vir, durar;
em torna d'i, o faz esmorecer
e, per saber que lh'el mostrou, o tem
tam coitado, que a morrer convém
de mort'estrãia que há padecer.
E, o que lh'é mais grave de temer,
per aquelo que lh'el foi ensinar,
diz que sabe que o pod'ensarrar
em tal logar u convém d'atender
atal morte de qual morreu Merlim,
u dará vozes, fazendo sa fim,
ca nom pod'el tal mort'estraecer.
568
Estêvão da Guarda
O Caparom de Marvi
O caparom de marvi
que vos a testa bem cobre
com pena veira tam nobre,
alfaiat'ou peliteiro,
dized'ora, cavaleiro,
cal vo-l'apostou assi?
Tal caparom vos convém
com tal pena que tragaes;
mais i, dos dous mesteiraes,
me dized'o que vos digo,
cavaleiro, meu amigo:
cal vo-l'apostou tam bem?
Do que é mais sabedor
de caperom empenado
me dad'agora recado,
e nom seja encoberto
de como vós sodes certo:
cal vo-l'apostou melhor?
que vos a testa bem cobre
com pena veira tam nobre,
alfaiat'ou peliteiro,
dized'ora, cavaleiro,
cal vo-l'apostou assi?
Tal caparom vos convém
com tal pena que tragaes;
mais i, dos dous mesteiraes,
me dized'o que vos digo,
cavaleiro, meu amigo:
cal vo-l'apostou tam bem?
Do que é mais sabedor
de caperom empenado
me dad'agora recado,
e nom seja encoberto
de como vós sodes certo:
cal vo-l'apostou melhor?
592
Estêvão da Guarda
Alvar [Rodriguiz] Vej'eu Agravar
Alvar [Rodriguiz] vej'eu agravar
porque se sent'aqui menguad'andar
e tem que lh'ia melhor além mar
que lhe vai aqui, u nasceu e criou;
e por esto diz que se quer tornar
u, gram temp'há, serviu e afanou.
Tem el que faz dereit'em se queixar,
pois lhe nom val servir e afanar,
nem pod'aqui conselho percalçar
com'além mar, per servir, percalçou;
por en quer-s'ir a seu tempo passar
u, gram temp'há, serviu e afanou.
porque se sent'aqui menguad'andar
e tem que lh'ia melhor além mar
que lhe vai aqui, u nasceu e criou;
e por esto diz que se quer tornar
u, gram temp'há, serviu e afanou.
Tem el que faz dereit'em se queixar,
pois lhe nom val servir e afanar,
nem pod'aqui conselho percalçar
com'além mar, per servir, percalçou;
por en quer-s'ir a seu tempo passar
u, gram temp'há, serviu e afanou.
346
Estêvão da Guarda
Alvar [Rodriguiz] Vej'eu Agravar
Alvar [Rodriguiz] vej'eu agravar
porque se sent'aqui menguad'andar
e tem que lh'ia melhor além mar
que lhe vai aqui, u nasceu e criou;
e por esto diz que se quer tornar
u, gram temp'há, serviu e afanou.
Tem el que faz dereit'em se queixar,
pois lhe nom val servir e afanar,
nem pod'aqui conselho percalçar
com'além mar, per servir, percalçou;
por en quer-s'ir a seu tempo passar
u, gram temp'há, serviu e afanou.
porque se sent'aqui menguad'andar
e tem que lh'ia melhor além mar
que lhe vai aqui, u nasceu e criou;
e por esto diz que se quer tornar
u, gram temp'há, serviu e afanou.
Tem el que faz dereit'em se queixar,
pois lhe nom val servir e afanar,
nem pod'aqui conselho percalçar
com'além mar, per servir, percalçou;
por en quer-s'ir a seu tempo passar
u, gram temp'há, serviu e afanou.
346
Estêvão da Guarda
Pois a Todos Avorrece
Pois a todos avorrece
este jogar avorrido
de tal molher e marido,
que a mim razom parece
de trager, por seu pedrolo,
o filho d'outro no colo.
Pois ela trage camisa
de sirgo tam bem lavrada,
e vai a cada pousada
por algo, nom é sem guisa
de trager, por seu pedrolo,
o filho d'outro no colo.
Como Pero da Arruda
foi da molher ajudado,
nom é mui desaguisado,
pois lh'esta faz tal ajuda,
de trager, por seu pedrolo,
o filho d'outro no colo.
este jogar avorrido
de tal molher e marido,
que a mim razom parece
de trager, por seu pedrolo,
o filho d'outro no colo.
Pois ela trage camisa
de sirgo tam bem lavrada,
e vai a cada pousada
por algo, nom é sem guisa
de trager, por seu pedrolo,
o filho d'outro no colo.
Como Pero da Arruda
foi da molher ajudado,
nom é mui desaguisado,
pois lh'esta faz tal ajuda,
de trager, por seu pedrolo,
o filho d'outro no colo.
618
D. Dinis
Joam Bolo Jouv'em Ua Pousada
Joam Bolo jouv'em ũa pousada
bem des ogano que da era passou,
com medo do meirinho, que lh'achou
ũa mua que tragia negada;
pero diz el que se lhi for mester
que provará ante qual juiz quer
que a trouxe sempre dês que foi nada.
Esta mũa pod'el provar por sua,
que a nom pod'home dele levar
pelo dereito, se a nom forçar,
ca moram bem cento naquela rua,
per que el poderá provar mui bem
que aquela mua, que ora tem,
que a teve sempre, mentre foi mua.
Nõn'a perderá se houver bom vogado,
pois el pode per enquisas põer
como lha virom criar e trager
em cas sa madr[e], u foi el criado;
e provará per maestre Reinel
que lha guardou bem dez meses daquel
cerro, ou bem doze, que trag'inchado.
bem des ogano que da era passou,
com medo do meirinho, que lh'achou
ũa mua que tragia negada;
pero diz el que se lhi for mester
que provará ante qual juiz quer
que a trouxe sempre dês que foi nada.
Esta mũa pod'el provar por sua,
que a nom pod'home dele levar
pelo dereito, se a nom forçar,
ca moram bem cento naquela rua,
per que el poderá provar mui bem
que aquela mua, que ora tem,
que a teve sempre, mentre foi mua.
Nõn'a perderá se houver bom vogado,
pois el pode per enquisas põer
como lha virom criar e trager
em cas sa madr[e], u foi el criado;
e provará per maestre Reinel
que lha guardou bem dez meses daquel
cerro, ou bem doze, que trag'inchado.
327
D. Dinis
Joam Bolo Jouv'em Ua Pousada
Joam Bolo jouv'em ũa pousada
bem des ogano que da era passou,
com medo do meirinho, que lh'achou
ũa mua que tragia negada;
pero diz el que se lhi for mester
que provará ante qual juiz quer
que a trouxe sempre dês que foi nada.
Esta mũa pod'el provar por sua,
que a nom pod'home dele levar
pelo dereito, se a nom forçar,
ca moram bem cento naquela rua,
per que el poderá provar mui bem
que aquela mua, que ora tem,
que a teve sempre, mentre foi mua.
Nõn'a perderá se houver bom vogado,
pois el pode per enquisas põer
como lha virom criar e trager
em cas sa madr[e], u foi el criado;
e provará per maestre Reinel
que lha guardou bem dez meses daquel
cerro, ou bem doze, que trag'inchado.
bem des ogano que da era passou,
com medo do meirinho, que lh'achou
ũa mua que tragia negada;
pero diz el que se lhi for mester
que provará ante qual juiz quer
que a trouxe sempre dês que foi nada.
Esta mũa pod'el provar por sua,
que a nom pod'home dele levar
pelo dereito, se a nom forçar,
ca moram bem cento naquela rua,
per que el poderá provar mui bem
que aquela mua, que ora tem,
que a teve sempre, mentre foi mua.
Nõn'a perderá se houver bom vogado,
pois el pode per enquisas põer
como lha virom criar e trager
em cas sa madr[e], u foi el criado;
e provará per maestre Reinel
que lha guardou bem dez meses daquel
cerro, ou bem doze, que trag'inchado.
327
D. Dinis
Bom Dia Vi Amigo,
Bom dia vi amigo,
pois seu mandad'hei migo,
louçana.
Bom dia vi amado,
pois mig'hei seu mandado,
louçana.
Pois seu mandad'hei migo,
rog'eu a Deus e digo
louçana.
Pois migo hei seu mandado,
rog'eu a Deus de grado,
louçana.
Rog'eu a Deus e digo
por aquel meu amigo,
louçana.
[Rog'eu a Deus de grado
por aquel namorado,
louçana.]
Por aquel meu amigo,
que o veja comigo,
louçana.
Por aquel namorado,
que fosse já chegado,
louçana.
pois seu mandad'hei migo,
louçana.
Bom dia vi amado,
pois mig'hei seu mandado,
louçana.
Pois seu mandad'hei migo,
rog'eu a Deus e digo
louçana.
Pois migo hei seu mandado,
rog'eu a Deus de grado,
louçana.
Rog'eu a Deus e digo
por aquel meu amigo,
louçana.
[Rog'eu a Deus de grado
por aquel namorado,
louçana.]
Por aquel meu amigo,
que o veja comigo,
louçana.
Por aquel namorado,
que fosse já chegado,
louçana.
1 053
D. Dinis
Senhor, Aquel Que Sempre Sofre Mal
Senhor, aquel que sempre sofre mal,
mentre mal há, nom sabe que é bem;
e o que sofre bem sempr', outro tal
do mal nom pode saber nulha rem;
por en querede, pois que eu, senhor,
por vós fui sempre de mal sofredor,
que algum tempo sábia que é bem.
Ca o bem, senhor, nom poss'eu saber
senom per vós, per que eu o mal sei;
des i o mal non'o posso perder
se per vós nom; e poilo bem nom hei,
quered'ora, senhor, vel por Deus já,
que em vós pôs quanto bem no mund'há,
que o bem sábia, pois que [o] nom sei.
Ca se nom souber algũa sazom
o bem por vós, por que eu mal sofri,
nom tenh'eu já i se morte nom
e vós perdedes mesura em mi;
por en querede, por Deus que vos deu
tam muito bem, que por vós sábia eu
o bem, senhor, por quanto mal sofri.
mentre mal há, nom sabe que é bem;
e o que sofre bem sempr', outro tal
do mal nom pode saber nulha rem;
por en querede, pois que eu, senhor,
por vós fui sempre de mal sofredor,
que algum tempo sábia que é bem.
Ca o bem, senhor, nom poss'eu saber
senom per vós, per que eu o mal sei;
des i o mal non'o posso perder
se per vós nom; e poilo bem nom hei,
quered'ora, senhor, vel por Deus já,
que em vós pôs quanto bem no mund'há,
que o bem sábia, pois que [o] nom sei.
Ca se nom souber algũa sazom
o bem por vós, por que eu mal sofri,
nom tenh'eu já i se morte nom
e vós perdedes mesura em mi;
por en querede, por Deus que vos deu
tam muito bem, que por vós sábia eu
o bem, senhor, por quanto mal sofri.
789
D. Dinis
Levantou-S'a Velida
Levantou-s'a velida,
levantou-s'alva,
e vai lavar camisas
eno alto,
vai-las lavar alva.
Levantou-s'a louçana,
levantou-s'alva,
e vai lavar delgadas
eno alto,
vai-las lavar alva.
[E] vai lavar camisas;
levantou-s'alva,
o vento lhas desvia
eno alto,
vai-las lavar alva.
E vai lavar delgadas;
levantou-s'alva,
o vento lhas levava
eno alto,
vai-las lavar alva.
O vento lhas desvia;
levantou-s'alva,
meteu-s'[a] alva em ira
eno alto,
vai-las lavar alva.
O vento lhas levava;
levantou-s'alva,
meteu-s'[a] alva em sanha
eno alto,
vai-las lavar alva.
levantou-s'alva,
e vai lavar camisas
eno alto,
vai-las lavar alva.
Levantou-s'a louçana,
levantou-s'alva,
e vai lavar delgadas
eno alto,
vai-las lavar alva.
[E] vai lavar camisas;
levantou-s'alva,
o vento lhas desvia
eno alto,
vai-las lavar alva.
E vai lavar delgadas;
levantou-s'alva,
o vento lhas levava
eno alto,
vai-las lavar alva.
O vento lhas desvia;
levantou-s'alva,
meteu-s'[a] alva em ira
eno alto,
vai-las lavar alva.
O vento lhas levava;
levantou-s'alva,
meteu-s'[a] alva em sanha
eno alto,
vai-las lavar alva.
961
D. Dinis
Por Deus, Senhor, Pois Per Vós Nom Ficou
Por Deus, senhor, pois per vós nom ficou
de mi fazer bem e ficou per mi,
teede por bem, pois assi passou,
em galardom de quanto vos servi,
de mi teer puridade, senhor,
e eu a vós, ca éste o melhor.
Nom ficou per vós de mi fazer bem,
e de Deus hajades bom galardom,
mais a mi a míngua foi grand'; e por en
por mercee teede por razom
de me teer puridade, senhor,
e eu a vós, ca éste o melhor.
Sempre vos desto bom grado darei,
mais eu minguei em loor e em prez,
como Deus quis; mais [pois] assi passou,
praza-vos, senhor, por qual vos El fez,
de me teer puridade, senhor,
e eu a vós, ca éste o melhor.
Ca nom tiro eu nem vós prez nem loor
daqueste preito, se sabudo for.
de mi fazer bem e ficou per mi,
teede por bem, pois assi passou,
em galardom de quanto vos servi,
de mi teer puridade, senhor,
e eu a vós, ca éste o melhor.
Nom ficou per vós de mi fazer bem,
e de Deus hajades bom galardom,
mais a mi a míngua foi grand'; e por en
por mercee teede por razom
de me teer puridade, senhor,
e eu a vós, ca éste o melhor.
Sempre vos desto bom grado darei,
mais eu minguei em loor e em prez,
como Deus quis; mais [pois] assi passou,
praza-vos, senhor, por qual vos El fez,
de me teer puridade, senhor,
e eu a vós, ca éste o melhor.
Ca nom tiro eu nem vós prez nem loor
daqueste preito, se sabudo for.
838
D. Dinis
de Que Morredes, Filha, a do Corpo Velido?
- De que morredes, filha, a do corpo velido?
- Madre, moiro d'amores que mi deu meu amigo.
Alva é, vai liero.
- De que morredes, filha, a do corpo louçano?
- Madre, moiro d'amores que mi deu meu amado.
Alva é, vai liero.
Madre, moiro d'amores que mi deu meu amigo,
quando vej'esta cinta que por seu amor cingo.
Alva é, vai liero.
Madre, moiro d'amores que mi deu meu amado,
quando vej'esta cinta que por seu amor trago.
Alva é, vai liero.
Quando vej'esta cinta que por seu amor cingo
e me nembra, fremosa, como falou conmigo.
Alva é, vai liero.
Quando vej'esta cinta que por seu amor trago
e me nembra, fremosa, como falámos ambos.
Alva é, vai liero.
- Madre, moiro d'amores que mi deu meu amigo.
Alva é, vai liero.
- De que morredes, filha, a do corpo louçano?
- Madre, moiro d'amores que mi deu meu amado.
Alva é, vai liero.
Madre, moiro d'amores que mi deu meu amigo,
quando vej'esta cinta que por seu amor cingo.
Alva é, vai liero.
Madre, moiro d'amores que mi deu meu amado,
quando vej'esta cinta que por seu amor trago.
Alva é, vai liero.
Quando vej'esta cinta que por seu amor cingo
e me nembra, fremosa, como falou conmigo.
Alva é, vai liero.
Quando vej'esta cinta que por seu amor trago
e me nembra, fremosa, como falámos ambos.
Alva é, vai liero.
931
D. Dinis
Amigo, Pois Vos Nom Vi
Amigo, pois vos nom vi,
nunca folguei nem dormi,
mais ora já des aqui
que vos vejo, folgarei
e verei prazer de mi,
pois vejo quanto bem hei.
Pois vos nom pudi veer,
jamais nom houvi lezer,
e, u vos Deus quis trager,
que vos vejo, folgarei
e verei de mim prazer,
pois vejo quanto bem hei.
Des que vos nom vi, de rem
nom vi prazer e o sem
perdi, mais, pois que mi avém
que vos vejo, folgarei
e verei todo meu bem,
pois vejo quanto bem hei.
De vos veer a mim praz
tanto que muito é assaz,
mais, u m'este bem Deus faz
que vos vejo, folgarei
e haverei gram solaz,
pois vejo quanto bem hei.
nunca folguei nem dormi,
mais ora já des aqui
que vos vejo, folgarei
e verei prazer de mi,
pois vejo quanto bem hei.
Pois vos nom pudi veer,
jamais nom houvi lezer,
e, u vos Deus quis trager,
que vos vejo, folgarei
e verei de mim prazer,
pois vejo quanto bem hei.
Des que vos nom vi, de rem
nom vi prazer e o sem
perdi, mais, pois que mi avém
que vos vejo, folgarei
e verei todo meu bem,
pois vejo quanto bem hei.
De vos veer a mim praz
tanto que muito é assaz,
mais, u m'este bem Deus faz
que vos vejo, folgarei
e haverei gram solaz,
pois vejo quanto bem hei.
861
D. Dinis
Senhor, Em Tam Grave Dia
Senhor, em tam grave dia
vos vi que nom poderia
mais; e, por Santa Maria,
que vos fez tam mesurada,
doede-vos algum dia
de mi, senhor bem talhada.
Pois sempr'há em vós mesura
e todo bem e cordura,
que Deus fez em vós feitura
qual nom fez em molher nada,
doede-vos por mesura
de mim, senhor bem talhada.
E por Deus, senhor, tomade
mesura por gram bondade
que vos El deu, e catade
qual vida vivo coitada
e algum doo tomade
de mi, senhor bem talhada.
vos vi que nom poderia
mais; e, por Santa Maria,
que vos fez tam mesurada,
doede-vos algum dia
de mi, senhor bem talhada.
Pois sempr'há em vós mesura
e todo bem e cordura,
que Deus fez em vós feitura
qual nom fez em molher nada,
doede-vos por mesura
de mim, senhor bem talhada.
E por Deus, senhor, tomade
mesura por gram bondade
que vos El deu, e catade
qual vida vivo coitada
e algum doo tomade
de mi, senhor bem talhada.
423
Airas Nunes
Desfiar Enviarom Ora de Tudela
Desfiar enviarom ora de Tudela
filhos de Dom Fernando a el-rei de Castela.
E disse el-rei logo: - Ide alá, Dom Vela,
desfiad'e mostrade por mim esta razom:
se quiserem, por câmbio do reino de Leon,
filhem por en Navarra ou o reino d'Aragom.
Ainda lhes fazede outra preitesia:
dar-lhes-ei por câmbio quanto hei em Lombardia,
e aquesto lhes faço por partir perfia;
e faço gram dereito, ca meus sobrinhos som:
se quiserem, por câmbio do reino de Leon,
filhem por en Navarra ou o reino d'Aragom.
E veed'ora, amigos, se prend'eu engano!
E fazed'de guisa que seja sem meu dano:
se quiserem trégoa, dade-lha por um ano;
outorgo-a por mim e por eles Dom Gastom;
se quiserem, por câmbio do reino de Leon
filhem por en Navarra ou o reino d'Aragom.
filhos de Dom Fernando a el-rei de Castela.
E disse el-rei logo: - Ide alá, Dom Vela,
desfiad'e mostrade por mim esta razom:
se quiserem, por câmbio do reino de Leon,
filhem por en Navarra ou o reino d'Aragom.
Ainda lhes fazede outra preitesia:
dar-lhes-ei por câmbio quanto hei em Lombardia,
e aquesto lhes faço por partir perfia;
e faço gram dereito, ca meus sobrinhos som:
se quiserem, por câmbio do reino de Leon,
filhem por en Navarra ou o reino d'Aragom.
E veed'ora, amigos, se prend'eu engano!
E fazed'de guisa que seja sem meu dano:
se quiserem trégoa, dade-lha por um ano;
outorgo-a por mim e por eles Dom Gastom;
se quiserem, por câmbio do reino de Leon
filhem por en Navarra ou o reino d'Aragom.
553
Airas Nunes
Achou-S'um Bispo Que Eu Sei Um Dia
Achou-s'um bispo que eu sei um dia
cõn'o eleit'e sol nom lhe falou;
e o eleito se maravilhou,
e foi a el e assi lhe dizia:
- Que bispo sodes, se Deus vos perdom,
que passastes ora per mim e nom
me falastes e fostes vossa via?
E diz o bispo: - Nom vos conhocia,
se Deus me valha, ca des que naci
nunca convosco falei nem vos vi,
e assi conhocer nom vos podia;
e por en, se me algur convosco achar
e vos nom conhocer, nem vos falar,
nom mi o tenhades vós por vilania.
E di'lo eleit': - Assi Deus me valha,
[já todos aqui] m'ham de conhocer;
e o que o assi nom quer fazer
nom é bispo nem val ũa mealha;
e vós tal bispo sodes, cuido-m'eu,
que nom sabedes quem me sõo eu,
nem [dades por mi] valor d'ũa palha.
E diz o bispo: - ........, sem falha;
por todas ........................[em]
nem quero vosso mal nem vosso bem,
nem ar entendo que per vós .....[alha];
e aqueste ...........................ei
per ...............................[ei]
nem m'a.................[nemi]galha.
cõn'o eleit'e sol nom lhe falou;
e o eleito se maravilhou,
e foi a el e assi lhe dizia:
- Que bispo sodes, se Deus vos perdom,
que passastes ora per mim e nom
me falastes e fostes vossa via?
E diz o bispo: - Nom vos conhocia,
se Deus me valha, ca des que naci
nunca convosco falei nem vos vi,
e assi conhocer nom vos podia;
e por en, se me algur convosco achar
e vos nom conhocer, nem vos falar,
nom mi o tenhades vós por vilania.
E di'lo eleit': - Assi Deus me valha,
[já todos aqui] m'ham de conhocer;
e o que o assi nom quer fazer
nom é bispo nem val ũa mealha;
e vós tal bispo sodes, cuido-m'eu,
que nom sabedes quem me sõo eu,
nem [dades por mi] valor d'ũa palha.
E diz o bispo: - ........, sem falha;
por todas ........................[em]
nem quero vosso mal nem vosso bem,
nem ar entendo que per vós .....[alha];
e aqueste ...........................ei
per ...............................[ei]
nem m'a.................[nemi]galha.
720
Airas Nunes
Bailade Hoje, Ai Filha, Que Prazer Vejades
- Bailade hoje, ai filha, que prazer vejades,
ant'o voss'amigo, que vós moit'amades.
- Bailarei eu, madre, pois me vós mandades,
mais pero entendo de vós ũa rem:
de viver el pouco moito vos pagades,
pois me vós mandades que baile ant'el bem.
- Rogo-vos, ai filha, por Deus, que bailedes
ant'o voss'amigo, que bem parecedes.
- Bailarei eu, madre, pois mi o vós dizedes,
mais pero entendo de vós ũa rem:
de viver el pouco gram sabor havedes,
pois me vós mandades que baile ant'el bem.
- Por Deus, ai mia filha, fazed'a bailada
ant'o voss'amigo de sô a milgranada.
- Bailarei eu, madre, daquesta vegada,
mais pero entendo de vós ũa rem:
de viver el pouco sodes moi pagada,
pois me vós mandades que baile ant'el bem.
- Bailade hoj', ai filha, por Santa Maria,
ant'o voss'amigo, que vos bem queria.
- Bailarei eu, madre, por vós todavia,
mais pero entendo de vós ũa rem:
em viver el pouco tomades perfia,
pois me vós mandades que baile ant'el bem.
ant'o voss'amigo, que vós moit'amades.
- Bailarei eu, madre, pois me vós mandades,
mais pero entendo de vós ũa rem:
de viver el pouco moito vos pagades,
pois me vós mandades que baile ant'el bem.
- Rogo-vos, ai filha, por Deus, que bailedes
ant'o voss'amigo, que bem parecedes.
- Bailarei eu, madre, pois mi o vós dizedes,
mais pero entendo de vós ũa rem:
de viver el pouco gram sabor havedes,
pois me vós mandades que baile ant'el bem.
- Por Deus, ai mia filha, fazed'a bailada
ant'o voss'amigo de sô a milgranada.
- Bailarei eu, madre, daquesta vegada,
mais pero entendo de vós ũa rem:
de viver el pouco sodes moi pagada,
pois me vós mandades que baile ant'el bem.
- Bailade hoj', ai filha, por Santa Maria,
ant'o voss'amigo, que vos bem queria.
- Bailarei eu, madre, por vós todavia,
mais pero entendo de vós ũa rem:
em viver el pouco tomades perfia,
pois me vós mandades que baile ant'el bem.
867
Afonso X
O Que Foi Passar a Serra
O que foi passar a serra
e nom quis servir a terra,
é ora, entrant'a guerra,
que faroneja?
Pois el agora tam muit'erra,
maldito seja!
O que levou os dinheiros
e nom troux'os cavaleiros,
é por nom ir nos primeiros
que faroneja?
Pois que vem cõn'os prostumeiros,
maldito seja!
O que filhou gram soldada
e nunca fez cavalgada,
é por nom ir a Graada
que faroneja?
Se é ric'hom'ou há mesnada,
maldito seja!
O que meteu na taleiga
pouc'haver e muita meiga,
é por nom entrar na Veiga
que faroneja?
Pois chus mol é [el] que manteiga,
maldito seja!
e nom quis servir a terra,
é ora, entrant'a guerra,
que faroneja?
Pois el agora tam muit'erra,
maldito seja!
O que levou os dinheiros
e nom troux'os cavaleiros,
é por nom ir nos primeiros
que faroneja?
Pois que vem cõn'os prostumeiros,
maldito seja!
O que filhou gram soldada
e nunca fez cavalgada,
é por nom ir a Graada
que faroneja?
Se é ric'hom'ou há mesnada,
maldito seja!
O que meteu na taleiga
pouc'haver e muita meiga,
é por nom entrar na Veiga
que faroneja?
Pois chus mol é [el] que manteiga,
maldito seja!
937
Afonso X
O Que Foi Passar a Serra
O que foi passar a serra
e nom quis servir a terra,
é ora, entrant'a guerra,
que faroneja?
Pois el agora tam muit'erra,
maldito seja!
O que levou os dinheiros
e nom troux'os cavaleiros,
é por nom ir nos primeiros
que faroneja?
Pois que vem cõn'os prostumeiros,
maldito seja!
O que filhou gram soldada
e nunca fez cavalgada,
é por nom ir a Graada
que faroneja?
Se é ric'hom'ou há mesnada,
maldito seja!
O que meteu na taleiga
pouc'haver e muita meiga,
é por nom entrar na Veiga
que faroneja?
Pois chus mol é [el] que manteiga,
maldito seja!
e nom quis servir a terra,
é ora, entrant'a guerra,
que faroneja?
Pois el agora tam muit'erra,
maldito seja!
O que levou os dinheiros
e nom troux'os cavaleiros,
é por nom ir nos primeiros
que faroneja?
Pois que vem cõn'os prostumeiros,
maldito seja!
O que filhou gram soldada
e nunca fez cavalgada,
é por nom ir a Graada
que faroneja?
Se é ric'hom'ou há mesnada,
maldito seja!
O que meteu na taleiga
pouc'haver e muita meiga,
é por nom entrar na Veiga
que faroneja?
Pois chus mol é [el] que manteiga,
maldito seja!
937